گذری بر زندگی استاد سیدعلی اصغر کُردستانی

   سیدعلی اصغر کُردستانی در سال ۱۲۶۰ شمسی در روستای (صلوات آباد) نزدیک سنندج در کُردستان ایران به دنیا آمد پدرش نظام الدین که از سادات معروف منطقه و فرد دین داری و پرهیزکاری بود فرزند را از نوجوانی به مکتب یکی از مشایخ بزرگ دینی سنندج فرستاد و علی اصغر پس از چند سال تلمذ در آن مکتب در قرائت قرآن به استادی رسید و به خاطر صدای خوش و رسایی که داشت شهرت و آوازه اش از زادگاه و سرزمین مادری فراتر رفت.

   صفای باطن و فروتنی سید. افزون بر حسن و موهبت خدادادی صدایش دل های مشتاقان بسیاری را تسخیر کرد و از آنجا که انسانی بی تکبر و بخشنده بود و نغمه های روح پرورش را بیدریغ نثار دوستدارانش می کرد دیری نپایید که به محافل انس خوانین و بزرگان کُردستان راه یافت. در همین محافل ارادت خویش درآورد و به تشویق یکی از آنها که از خاندان آصف دیوان و از خوانین معروف سنندج بود به تهران  آمد و صفحاتی را به فارسی  و کُردی ضبط کرد.

   درباره چگونگی سفر او به تهران و آشنایی اش با ردیف دستگاهی موسیقی ایرانی اطلاعات دقیق و مستندی در دست نیست و آنچه تاکنون در این مورد نوشته شده بیشتر مبتنی بر خاطرات پراکنده نزدیکان او و نیز حدس و گمان های مطلعان موسیقی بوده است.

   لحن محزون و بسیار دلنشن و وسعت صدا و تحریرهای ریز پی در پی در صدای اوج از ویژگی های آواز سید علی اصغر کردستانی است. آوای جان سوز و دلنشین او حتی شنوندگانی را که به زبان کُردی آشنا نیستند مجذوب و محظوظ می کند. وی در سال ۱۳۱۵ وفات یافت و در زادگاهش. صلوات آباد به خاک سپرده شد.

گذری بر زندگی استاد مُلا کریم

   کریم احمد معروف به (مُلا کریم) در سال ۱۲۶۴ شمسی در شهر ساوجبلاغ (مهاباد) در کُردستان ایران به دنیا آمد. در نوجوانی سال ۱۲۸۰ به شهر سلیمانیه در کُردستان عراق رفته و در آن جا به کار موسیقی پرداخته است.

   در جوانی در شهر سلیمانیه با شاعران و هنرمندانی چون (پیرمیرد شاعر و رشوُل تصنیف خوان) آشنا و همکاری هایی داشته و با هم چندها معفل هنری و آهنگ هایی را به ضبط رسانداند و در آن زمان یکی از شعرهای استاد شاعر پیرمیرد را که با نامه بهار سروده شوده است از پیرمیرد گرفته و آن را به شیوه ی سرود مدارسی خواند و بعدها به یکی از سرودهای ملی کُردستان تبدیل شُد.

   مُلا کریم زمانی که در کُردستان به کار موسیقی می پرداخت، در همان زمان سید علی اصغر کُردستانی نیز در کُردستان ایران به کارکردن در موسیقی کُردی به شهرت رسید بود و در اوائل مُلا کریم آهنگ های کُردستانی را به خوبی فراگرفته و اجرا می کرد.

   مُلا کریم بعد از طی ۳۸ سال کار و خدمت هنری در کُردستان به بغداد رفت و توانست مجموعه ای از آهنگ های فولکلور کُردی را در آن زمان با صدای خود بر روی صفحاتی ضبط و منتشر کند از جمله آهنگ های که ضبط کرده (که ده لین، ئوکچه له وماله، ناله شکینه و...) که بعدها توصوت خوانندگانی چون علی مردان، طاهر توفیق، محمد ماملی، حسن زیرک و مظهر خالقی برای بار دوم اجرا و ضبط گردید است.

   آوای جان سوز و دلنشین استاد، حتی شنوندگانی را که به زبان کردی آشنا نیستند مجذوب خود می کند. وی در سال ۱۳۱۷ در شهر بغداد دیده از جهان فروبست و موسیقی کُردی را سوگوار مرگ خویش ساخت.

گذری بر زندگی استاد علی مردان